Regelgeving maart 2026 · 5 minuten

Waarom wordt e-facturatie verplicht? De echte reden

Overheden en leveranciers communiceren de verplichting rondom e-facturatie als een moderniseringsslag. Efficiënter, sneller, minder papier. Dat klopt allemaal. Maar het is niet waarom regeringen Europees beleid doorzetten, implementatiedeadlines opleggen en miljarden investeren in digitale infrastructuur.

De echte reden is btw-fraude. En die is groter dan de meeste mensen weten.

Hoe groot is het probleem?

Elk jaar stelt de Europese Commissie vast hoeveel btw er in de EU verschuldigd was, en hoeveel er daadwerkelijk is geïnd. Het verschil heet de VAT gap, het btw-nalevingsgat.

Over 2023 bedroeg dat gat 128 miljard euro. Dat is het bedrag dat overheden in de EU mislopen aan btw die wel verschuldigd was, maar niet betaald werd.

Een deel daarvan is onbedoeld: faillissementen, administratiefouten, vergissingen. Maar een substantieel deel is fraude. Georganiseerde fraude, waarbij criminelen bewust facturen aanmaken, btw claimen die nooit is afgedragen, en via complexe internationale constructies belastinggeld wegsluizen.

Wat is carrouselfraude en waarom is het zo moeilijk te bestrijden?

De bekendste vorm van btw-fraude heet carrouselfraude. Het werkt ruwweg zo: bedrijven in verschillende landen handelen goederen of diensten onderling. Bij grensoverschrijdende leveringen binnen de EU is btw niet van toepassing. Maar bij de binnenlandse doorverkoop is dat wel zo. Een schakel in de keten int die btw bij de afnemer, verdwijnt daarna, en draagt niets af aan de belastingdienst.

De afnemer trekt de btw wél af. De fraudeur is verdwenen. Netto verlies voor de schatkist.

Dit klinkt als iets dat makkelijk te ontdekken is. In de praktijk niet. Facturen zijn op papier of als PDF uitgewisseld. Belastingdiensten zien de transacties pas bij een controle, soms jaren later. En dan is het spoor verdwenen.

Wat is ViDA en waarom bestaat het?

In maart 2025 heeft de Europese Unie formeel het ViDA-pakket aangenomen. ViDA staat voor VAT in the Digital Age. Het is een hervorming van het Europese btw-stelsel, specifiek ontworpen om fraude moeilijker te maken.

De kern van ViDA is eenvoudig: als facturen digitaal en gestructureerd worden uitgewisseld, is er een transactiespoor dat belastingdiensten in real time kunnen volgen. Geen papieren facturen meer die achteraf worden ingediend of aangepast. Geen PDFs die door vijf handen gaan voor ze in een aangifte terechtkomen.

De Europese Commissie verwacht dat het ViDA-pakket jaarlijks 11 miljard euro minder btw-fraude oplevert.

B2G was de oefening. B2B is het doel.

De verplichting om elektronisch te factureren aan de overheid (B2G) bestaat in Nederland al jaren. Overheden waren de logische eerste stap: overzichtelijk, één grote partij aan de ontvangende kant, en direct financieel belang voor de staat.

Maar fraude speelt zich grotendeels af in B2B-transacties. Bedrijven onderling, over grenzen heen, buiten het directe zicht van belastingdiensten. Juist daar gaat het mis.

Meerdere landen zijn B2B-verplichting al voorgegaan. Italië was een van de eerste, met een verplichte B2B e-facturatie die al in 2019 inging. De resultaten zijn duidelijk: btw-inkomsten stegen, fraude nam af, en de belastingdienst kon sneller ingrijpen. België volgde per januari 2026. Roemenië, Polen en Spanje hebben vergelijkbare verplichtingen ingevoerd of aangekondigd.

Nederland volgt naar verwachting in 2028.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Voor de meeste bedrijven is de directe impact van dit beleid praktisch van aard: je moet straks in staat zijn om elektronische facturen te verzenden en te ontvangen.

Maar er zit meer achter dan een technische aanpassing. De informatiestromen over je transacties worden transparanter voor belastingdiensten. Dat is geen probleem als je administratie op orde is. Het is een reden om na te denken over hoe je factuurprocessen nu zijn ingericht.

Bedrijven die vroeg overstappen, hebben voordeel: ze kennen hun systemen, ze hebben de kinderziektes al achter de rug, en ze hoeven in 2028 niet onder tijdsdruk te implementeren.

Peppol is niet verzonnen als een technisch speeltje voor grote ERP-leveranciers. Het is de uitkomst van een Europees besluit om btw-fraude structureel aan te pakken, door de transactieroute zichtbaar te maken. B2G was de eerste stap. B2B is de volgende. En voor Nederland is 2028 dichterbij dan het lijkt.